صفحه اصلي > شرح خبر 


Share
کدخبر: ٧٤٠٤
تاريخ انتشار: ١٧:٥٥ - 1395/09/30
ممنوعیت قانونی مصرف مواد مخدر در گذر زمان
مقارن ۱۹۰۹ میلادی، اولین کنفرانس بین‌المللی مواد مخدر در شانگهای، با هدف کنترل مواد مخدر به عنوان یک نگرانی جهانی برگزار شد و از سال ۱۹۲۰ به تدریج منجر به پدید آمدن یک سیستم بین‌المللی کنترل شد

ممنوعیت قانونی مصرف مواد مخدر در گذر زمان
مقارن ۱۹۰۹ میلادی، اولین کنفرانس بین‌المللی مواد مخدر در شانگهای، با هدف کنترل مواد مخدر به عنوان یک نگرانی جهانی برگزار شد و از سال ۱۹۲۰ به تدریج منجر به پدید آمدن یک سیستم بین‌المللی کنترل شد که ابتدا تحت نظارت مجموعه‌ای از کشورها و از سال ۱۹۴۶ تحت نظارت سازمان ملل متحد قرار گرفت.
همچنین اولین قانون رسمی ممنوعیت مصرف مواد در سال ۱۲۹۰ش ( ۱۹۱۱میلادی ) یعنی دو سال بعد از کنفرانس بین‌المللی مواد مخدر در شانگهای، «قانون تحدید تریاک» بود. طبق این قانون مصرف تریاک (جز برای مصارف درمانی) و شیره، به طور کلی بعد از هشت سال ممنوع شد. در آن زمان سرمایه ارزی دولت ایران وابسته به تولید و صدور تریاک بود و علی‌رغم تصویب قانون‌های متعدد در مورد محدودیت مصرف یا کشت، اقدامات جدی در جهت اهداف این قانون صورت نمی‌گرفت، تا این‌که در سال ۱۳۲۲ (۱۹۴۳ میلادی)، تعداد معتادان کشور ۵/۱ میلیون نفر از جمعیت کل ۱۴ میلیون نفر اعلام شد. سرانجام به علت گسترش اعتیاد و ناچیز بودن عایدات حاصل از صدور تریاک برای دولت، در سال ۱۳۴۴ قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک تصویب و با جدیت به اجرا گذاشته شد. این تصمیم اوّلا باعث معرفی هروئین به بازارهای داخلی ایران شد و ثانیا وضعیت تولید تریاک را به شدت، به ویژه در منطقه خاورمیانه تغییر داد و باعث تولید انبوه تریاک در افغانستان، پاکستان و ترکیه شد. در سال ۱۳۵۰ (۱۹۷۱ میلادی)، ترکیه به دلیل تولید هروئین و صدور آن به اروپا و آمریکا از طرف این دول تحت فشار قرار گرفت و لذا کشت خشخاش را لغو کرد. این کار به تولید بیشتر تریاک در پاکستان و افغانستان انجامید. در کل از سال ۱۲۹۰ (۱۹۱۱ میلادی) تا ۱۳۵۸ (۱۹۷۹ میلادی) در ایران بیش از ۵۵ قانون، نظام‌نامه و مصوبه در خصوص مواد مخدر تصویب شد. نحوه موضع‌گیری دولت‌مردان و قانون‌گذاران در مورد کشت، توزیع و مصرف مواد مخدر فراز و نشیب‌های فراوان داشته است. قوانین و شیوه‌های اجرائی برخورد با مواد مخدر در ایران از آزادی کامل تولید تا انحصار دولتی و ممنوعیت کامل متغیر بوده است. مواجهه با مصرف کنندگان نیز از طرف اجتماع و قانون‌گذاران، در ایران متغیر بوده و از برخورد با آنان به عنوان مجرم تا بیمار، بارها تغییر کرده است. همچنین برخورد مجامع جهانی با ایران متفاوت بوده است؛ گاه ایران را محکوم و گاه از آن تجلیل نموده‌اند. ایران در سال ۱۳۴۷، موفق‌ترین کشور در امر مبارزه با مواد مخدر شناخته شد و با دستگیری ۵۸ درصد از کل قاچاقچیان و توزیع‌کنندگان هروئین در جهان و کشف ۳۲ درصد کل هروئین و ۱۴ درصد کل تریاک، مقام اول را در بین کشورهای جهان کسب کرد.
در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹ میلادی) پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، قاچاق تریاک از طریق مرزهای شرقی ایران بسیار محدود شد و دو کشور افغانستان و پاکستان با مقادیر بسیار زیاد تریاکِ بدون مشتری روبه رو شدند. بنابراین برای تبدیل تریاک به هروئین و صدور آن اقدام کردند که این روند در سال ۱۳۷۵ (۱۹۹۶ میلادی) منجر به صدور ۹۰۰۰ کیلوگرم هروئین به اروپا شد. این محصولات از طریق ایران، ترکیه و کشورهای بالکان صادر می‌شد.
بعد از انقلاب اسلامی، نگرش رهبران انقلاب به پدیده اعتیاد منفی بود و آن را نوعی رفتار ضدانقلابی تلقی می‌کردند و ممالک استعمارگر را مروج آن می‌دانستند. بر همین اساس در سال ۱۳۵۹ بعد از تثبیت حکومت جمهوری اسلامی ایران، تولید، نگهداری، حمل و نقل، دادوستد و مصرف هرگونه مواد، غیرقانونی اعلام گردید و به معتادان شش ماه فرصت داده شد تا برای ترک اقدام نمایند.
همزمان با تصویب لایحه «تشدید مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر و اقدامات تأمینی و درمانی به منظور مداوا و اشتغال به کار معتادان»، ستاد هماهنگی مبارزه با مواد مخدر تأسیس و مجازات‌های سنگین برای قاچاقچیان و معتادان به اجرا گذاشته شد. در همین سال‌ها میزان کشت خشخاش در افغانستان و به دنبال آن قاچاق تریاک و حشیش به ایران افزایش یافت. بیمارستان‌ها و مراکز دولتی درمان معتادان نیز به دنبال تصویب قانون، تعطیل شد و وزارت بهداری وقت، پرداختن به این امور را از حوزه فعالیت‌های خود حذف نمود. طی این سال‌ها و تا سال ۱۳۶۲، اردوگاه‌های معتادان، زیر نظر سازمان زندان‌ها تشکیل شد و معتادان به این اردوگاه‌ها اعزام می‌شدند. مسئولیت اداره این اردوگاه‌ها که بعدا به اسامی بازپروری و اردوگاه‌های کار تغییر یافت، به عهده کمیته‌های انقلاب اسلامی بود.
در سال ۱۳۶۲، براساس مصوبه هیئت وزیران، مسئولیت مراکز باز پروری از کمیته‌های انقلاب اسلامی به سازمان نو تأسیس بهزیستی واگذار گردید تا با نگرش جامع‌تر برای بازپروری معتادان اقدام شود. اما از آن‌جا که این مراکز موظف بودند همه معتادانی را که دادگاه‌ها به اجبار برای ترک اعتیاد اعزام می­کردند، بپذیرند، معمولاً با چند برابر ظرفیت واقعی و هزینه بسیار سنگین روبرو بودند لذا نمی‌توانستند پاسخ‌گوی نیازهای درمانی همه معتادان کشور باشند.
به طور کلی، در آن سال‌ها پرداختن به مسائل و مشکلاتی نظیر تحریم‌های اقتصادی، درگیری با فعالیت احزاب و گروه‌های غیر قانونی و جنگ ایران و عراق در اولویت قرار داشت. تا سال ۱۳۶۷، اقدامات انجام شده برای حل مشکل اعتیاد، منحصراً به فعالیت‌های مقابله با عرضه اختصاص داشت. این فعالیت‌ها نیز در طول سال‌های مختلف با فراز و فرودهای چشم‌گیری همراه بوده است. در این سال‌ها، مجموعا بیش از ۳۳۷ تن مواد کشف و نزدیک به چهارصد هزار نفر دستگیر شدند. حدود ۷۵ درصد مواد کشف شده تریاک، ۸ درصد مرفین، ۳ درصد هروئین و ۹ درصد حشیش بوده است. در هر حال به دلیل اتفاقِ نظر کلی در مورد افزایش شیوع اعتیاد در جامعه، نظرات متفاوتی در مورد شیوه برخورد با آن مطرح شد. برخی اعتقاد داشتند که باید میزان کنترل و مجازات‌ها را افزایش داد و برخی نیز به استفاده از روش‌های آموزشی و تربیتی معتقد بودند. در نهایت در سال ۱۳۶۷، مجدداً دیدگاه سخت‌گیری پیروز شد و بلافاصله بعد از پایان جنگ ایران و عراق، نهاد تازه تاسیس «مجمع تشخیص مصلحت نظام» قانون جدید مبارزه با مواد مخدر را تصویب نمود. طبق این قانون مجازات‌های شدیدی برای تولید، نگهداری و قاچاق مواد در نظر گرفته شد و مصرف مواد جرم تلقی گردید و مهلتی چند ماهه به معتادان داده شد تا نسبت به ترک اعتیاد اقدام نمایند. در این قانون به لزوم فراهم ساختن امکانات، جهت درمان دراز مدت اعتیاد و همچنین اقدامات پیشگیرانه، توجهی نشد و طبقه‌بندی علمی مواد اعتیادآور رعایت نگردید. بر اساس این قانون، ستاد مبارزه با مواد مخدر زیر نظر نخست وزیر فعالیت می‌کرد که بعد از حذف مقام نخست وزیری از نظام اجرایی کشور و ادغام آن در ریاست جمهوری، تحت نظارت رئیس جمهور در آمد. همچنین در ترکیب جدید ستاد، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مدیر عامل صدا و سیما نیز شرکت داده شدند. سال بعد وزیر آموزش و پرورش نیز به اعضای ستاد اضافه شد. گرچه شرح وظیفه این نهادها در قانون پیش‌بینی نشده بود. براساس این قانون، مواد کشف شده و اموال قاچاقچیان جزء درآمدهای ستاد مبارزه با مواد مخدر شمرده می‌شد و منابع مالی لازم و همچنین استقلال ستاد برای اجرای فعالیت‌های مختلف در این قانون پیش بینی شده بود. لیکن صرفا در جهت فعالیتهای کاهش عرضه مورد استفاده قرار می‌گرفت.
در حال حاضر، برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد به صورت مدون توسط سازمان بهزیستی کشور در حال اجراست. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و وزارت آموزش و پرورش نیز فعالیتهای پیش‌گیرانه‌ای انجام می‌دهند و گروه بزرگی از پزشکان و سایر
گروه‌های فعال در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحت آموزش‌های لازم پیش‌گیرانه و خدمات درمانی قرار می‌گیرند.
برنامه جامع پیشگیری از اعتیاد سازمان بهزیستی کشور، براساس مدل برنامه‌ریزی منطقه­ای، طراحی و اجرای آن از سال ۱۳۷۵ تدریجاً در استان‌های کرمانشاه، هرمزگان، کرمان، فارس، یزد و مازندران و ۶ استان دیگر آغاز شده است و هم اکنون نیز ادامه دارد. رئوس برنامه­های پیش‌گیرانه این استان‌ها شامل آموزش مدیران دولتی و کارخانجات، آموزش مربیان آموزش و پرورش و والدین دانش‌آموزان، آموزش عمومی، تشویق و تسهیل ایجاد تشکل‌های غیردولتی پیشگیری از اعتیاد و همچنین اقدامات مداخله در بحران، درمان و بازپروری معتادان است. علاوه بر برنامه جامع پیشگیری، سازمان بهزیستی کشور از سال ۱۳۷۸، برنامه «آگاه‌سازی جامعه» با هدف ارتقای آگاهی افراد در زمینه سوء مصرف مواد را در سایر استان‌ها در دست اجرا دارد.
سازمان بهزیستی کشور در حال حاضر در زمینه درمان و بازپروری معتادان با استفاده از امکانات ۸۴ مرکز درمان سرپایی معتادان (در ۲۸ استان کشور) و دو مرکز اقامتی بازتوانی (Therapeutic Commuity)به ارائه خدمات مشغول است. علاوه بر سازمان بهزیستی کشور، برخی از بیمارستان‌ها و بخش خصوصی نیز به خدمات درمانی سم‌زدایی اقدام می­نمایند.

برچسب ها:
اعتیاد, مواد مخدر, مصرف مواد مخدر, ,
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




سرخط آخرين مطالب
تصاویری از مدرنیته به سبک و سیاق عربستانی!
زلزله بی‌اعتمادی چقدر مخرب است؟
خانواده ای همدل و انسان دوست به نام ایران
۱۳ ماه ممنوعیت از رانندگی برای ثروتمندترین زن نروژ
3 هزار و 160 مشاوره روانشناسی در مناطق زلزله‌زده کرمانشاه
«هوش مصنوعی» دنیای پوشاک را متحول می‌کند
آگهی های عجیب در فضای مجازی در حمایت از زلزله زدگان!
سریال ها به جای مردم با سلیقه مدیران تلویزیون ساخته می شود
آیا ۵ دقیقه ورزش روزانه کافی است؟
انجام کارهای خانه طول عمر را افزایش می دهد‎
ازدواج ساندویچی هم رسید!
در هوای آلوده چگونه از خودمان برابر سرطان محافظت کنیم‎؟
اگر گوشی هوشمندتان را دو دستی چسبیده اید، بخوانید...
اضطراب و افسردگی در ٩٩ درصد زلزله زدگان
۱۰ نکته یک خطی از زلزله کرمانشاه
درمان بیماری کبد با نوشیدن سه فنجان قهوه در روز
هموطنان! تا آخرین روز کنارتان هستیم
سبک زندگی بر مدار حیات رضوی
مدیریت «فشل»؛ بنزین به آتش زلزله
تماشای بیش از حد تلویزیون موجب لختگی خون می شود‎
پربيننده ترين ها