صفحه اصلي > شرح خبر 


Share
کدخبر: ٣٣٨٤
تاريخ انتشار: ١٧:١١ - 1395/03/31
آشنایی‌زدایی در ماه رمضان!
اصطلاحی در نقد ادبی هست با عنوان «آشنایی‌‌زدایی» یا عادت‌زدایی که در تعریفی ساده یعنی کاربرد متفاوت زبان. توضیح آنکه شاعر از همان واژه‌هایی استفاده می‌کند که همه ما در زندگی روزمره و در گفتگوهای عادی از آن‌ها استفاده می‌کنیم؛ اما چه چیزی باعث می‌شود شعر از سخن عادی متمایز شود، زیبا باشد و لذت‌بخش و به دل بنشیند و بر جان تأثیر بگذارد؟ پاسخ این است: آشنایی‌زدایی
آشنایی‌زدایی در ماه رمضان!

 تا جایی که ما دیده‌ایم، مهمانی که می‌رویم با غذاهایی بهتر از غذاهایی که همیشه می‌خوریم و نوشیدنی‌هایی که معمولاً می‌نوشیم پذیرایی می‌شویم یا دست‌کم در همان سطحی که معمولاً می‌خوریم و می‌نوشیم؛ نه اینکه به‌کل همان هم که هر روز می‌توانستیم بخوریم و بنوشیم تعطیل شود. این مدلی‌اش را دیگر ندیده بودیم!

-    اتفاقاً سورپرایزش یا به قول فرهنگستان زبان فارسی شگفتانه‌اش به همین است. اگر مثلاً ما در ماه رمضان مثل قوم حضرت موسی (ع) می‌شدیم و خدا در این ماه برایمان مائده‌ای از آسمان فرو می‌فرستاد که لطفی نداشت؛ چون عین آن یا مشابه آن را در یازده ماه دیگر سال هم خورده بودیم و اگر بر قوم حضرت موسی (ع) مدتی گذشت تا از خوان آسمانی خسته شدند، فریاد ما ما از همان روز اول به آسمان بلند می‌شد. این از زیبایی کار خداست که خواسته است مهمانی‌اش با بقیه مهمانی‌ها متفاوت باشد؛ همه میزبان‌ها می‌گویند بفرمایید بخورید او می‌گوید: بفرمایید نخورید! همه میزبان‌ها ‌می‌گویند: بفرمایید بنوشید. او می‌گوید: لطفاً بفرمایید ننوشید!

اصطلاحی در نقد ادبی هست با عنوان «آشنایی‌‌زدایی» یا عادت‌زدایی که در تعریفی ساده یعنی کاربرد متفاوت زبان. توضیح آنکه شاعر از همان واژه‌هایی استفاده می‌کند که همه ما در زندگی روزمره و در گفتگوهای عادی از آن‌ها استفاده می‌کنیم؛ اما چه چیزی باعث می‌شود شعر از سخن عادی متمایز شود، زیبا باشد و لذت‌بخش و به دل بنشیند و بر جان تأثیر بگذارد؟ پاسخ این است: آشنایی‌زدایی. در واقع، آشنایی‌زدایی تمامی شگردها و فنونی است که شاعر از آن‌ها بهره می‌برد تا جهان متن را به چشم مخاطبان خود متفاوت بنمایاند؛ و با این کار موجب ایجاد حسی تازه و باعث شگفتی و لذت بردن مخاطب و تأثیرگذاری شعر بر او می‌گردد.

برای مثال وقتی سهراب می‌گوید: «دست تابستان یک بادبزن پیدا بود» ما با گونه متفاوتی از کاربرد زبان رو به رو می‌شویم؛ زیرا بادبزن در دست گرفتن، از رفتارهای انسانی است که در این جمله به تابستان که غیرانسان است نسبت داده شده است. نمونه دیگر اینکه اگر ما در زندگی روزمره و در کاربرد عادی زبان می گوییم «مادرم استکان‌ها را زیر شیر آب می‌شست» سهراب می‌گوید: «مادرم استکان‌ها را در خاطره شط می‌شست».

دستامد سخن اینکه هنرمندترین هستنده گیتی با هنرمندی تمام، از شگردها و فنون گوناگونی استفاده کرده تا یکی از ماه‌های ما را با ماه‌های دیگر متفاوت کند و از این راه حس و حال تازه‌ای را در ما بیافریند که از آن لذت ببریم و تأثیر آن را بر خود احساس کنیم و این چنین شد که ماه رمضان را سرود.

محمدرضا آتشین صدف
 

برچسب ها:
ماه رمضان, مهمانی خدا,
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




پربيننده ترين ها